Woda stanowi ponad połowę masy ciała dorosłego człowieka. Organizm ludzki potrzebuje jej do sprawnie działającego metabolizmu i szeregu różnych reakcji biochemicznych. Od wody zależy praca wielu narządów, dlatego jej niedobór, prowadzący do odwodnienia, może prowadzić do ich dysfunkcji albo chorób i wielu problemów zdrowotnych.
Czy wiesz, że…
→ Mózg człowieka składa się z wody aż w około 80%? Woda w mózgu nie jest biernym „wypełniaczem”, lecz aktywnym elementem umożliwiającym jego funkcjonowanie. Bierze chociażby udział w procesie usuwania produktów przemiany materii, a także stanowi środowisko dla jonów sodu, potasu czy wapnia, które uczestniczą w elektrycznym przewodzeniu impulsów w obrębie naszego układu nerwowego.
→ Badania wykazały, że podniesienie dziennego spożycia wody u osób, które zazwyczaj piją relatywnie niewiele (w tym przypadku mniej niż 1,2 l/dobę) wiązało się ze znaczącą poprawą nastroju, mniejszym zmęczeniem, dezorientacją oraz sennością? Z kolei osoby na co dzień pijące względnie dużo (2,4 l), które na potrzeby badania zmniejszyły dzienne spożycie wody, raportowały pogorszenie samopoczucia, mniejszy spokój, mniej zadowolenia i poczucia energii.
→ Badania przeprowadzone wśród uczniów pokazały, że rano 17% a na koniec dnia szkolnego nawet 40% z nich było odwodnionych pomimo nieograniczonego dostępu do wody? Wzrost fizjologicznych wskaźników odwodnienia (na przykład ciężaru właściwego moczu) był związany ze spadkiem subiektywnie ocenianego nastroju oraz obniżeniem wyników pamięci roboczej i długotrwałej.
→ Umiarkowane spożycie kawy i herbaty, czyli do kilku filiżanek dziennie, nie prowadzi do odwodnienia u większości osób zdrowych? Napoje te mają prawie identyczne właściwości nawadniające jak woda. Kofeina zawarta w tych napojach ma wprawdzie właściwości moczopędne, ale efekt ten zmniejsza się u osób pijących ją regularnie.
→ Nie wszystko, co jest płynne, nadaje się do nawadniania Twojego mózgu i ciała? Regularne spożywanie słodzonych napojów bezalkoholowych – takich jak cola, energetyki, napoje o smaku owocowym czy lemoniady – wiąże się nie tylko z rozwojem chorób somatycznych, na przykład cukrzycy czy nowotworów, lecz także ze zwiększonym ryzykiem zaburzeń emocjonalnych. Badacze zwracają uwagę na mechanizmy związane z dysbiozą jelitową, która rozwija się w odpowiedzi na nadmierne spożycie wysoko przetworzonych cukrów. Zmiany w mikrobiomie jelitowym – w tym nadmierne namnażanie się bakterii z rodzaju Eggerthella – mogą prowadzić do osłabienia bariery jelitowej i powstania przewlekłego stanu zapalnego w organizmie. Ten z kolei zaburza funkcjonowanie mózgu i może negatywnie wpływać na nastrój oraz regulację emocji.
| Woda to życie. Człowiek jest w stanie przeżyć względnie długo bez jedzenia, ale bez wody już nie. W zależności od swojej wagi, aktywności i temperatury otoczenia powinniśmy wypijać od 1,5 do 3 litrów płynów dziennie. Jak idzie Ci regularne nawadnianie się? Jeśli zauważasz, że możesz wypijać niewystarczające ilości płynów, zastanów się, co stoi na przeszkodzie. Być może w natłoku obowiązków zapominasz o tym i pomocne mogłoby być trzymanie blisko siebie napełnionego bidonu albo dzbanka? Może czysta woda nie smakuje Ci i lepszym rozwiązaniem byłoby przygotowywanie dla siebie owocowych herbat, naparów albo dorzucanie do wody plastra cytryny lub świeżej mięty? Warto tu poeksperymentować! |
autorka tekstu: Dorota Nowicka – psycholożka, certyfikowana psychoterapeutka poznawczo-behawioralna
Źródła:
Emadi, R. C., Kamangar, F. (2025). Coffee’s impact on health and well-being. Nutrients, 17(15), 2558. https://doi.org/10.3390/nu17152558
Edwin Thanarajah, S., et al. (2025). Soft drink consumption and depression mediated by gut microbiome alterations. JAMA psychiatry, 82(11), 1095–1102. https://doi.org/10.1001/jamapsychiatry.2025.2579
Lukito W. (2021). Current evidence in water and hydration science. Annals of nutrition & metabolism, 77 Suppl 4, 1–6. https://doi.org/10.1159/000521769
Podgórska, J. (2023). Tak działa mózg. Jak dobrze dbać o jego funkcjonowanie. Grupa Wydawnicza Foksal.
Pross, N., et al. (2014). Effects of changes in water intake on mood of high and low drinkers. PloS One, 9(4), e94754. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0094754
Roberts, C. A., et al. (2025). Hydration, mood, and cognition in primary school aged children in the United Kingdom. Physiology & behavior, 302, 115073. https://doi.org/10.1016/j.physbeh.2025.115073
