Osoby dotknięte zespołem jedzenia nocnego (NES, night eating syndrome) odczuwają przymus spożywania posiłków w godzinach późnowieczornych lub nocnych. Zdarza się, że nie jest to jeden posiłek w ciągu nocy, a kilka. Zazwyczaj są one niewielkie, ale głównie składają się z węglowodanów i tłuszczów. Jedzenie następuje po wybudzeniu się ze snu, osoby mają pełną świadomość tego, co robią, a rano pamiętają o nocnym jedzeniu.
Zespół jedzenia nocnego łączy się z obniżonym nastrojem, zmęczeniem, napięciem, niepokojem, rozstrojeniem oraz poczuciem winy. Mogą także pojawić się lęki.
Zespół jedzenia nocnego po raz pierwszy został opisany w 1955 roku przez Stunkard, Grace i Wolff, którzy badali w klinice grupę pacjentów z otyłością. Kolejne badania pokazały jednak, że zespół ten występuje u 1–2% populacji ogólnej i u 8–15% osób otyłych.
Istnieje wiele potencjalnych przyczyn zespołu jedzenia nocnego: genetyczne, neuroendokrynne (wieczorny spadek stężenia serotoniny i melatoniny, która jest hormonem snu, stąd jego pogorszenie), emocjonalne (forma radzenia sobie z obniżonym nastrojem lub lękiem), stresogenne (zaburzony wzorzec reakcji hormonalnej na stres, podwyższony poziom kortyzolu).
Zespół jedzenia nocnego charakteryzuje się m.in.:
-
-
pomijaniem śniadań;
-
zjadaniem więcej niż 50% dziennego pożywienia po godzinie 19.00;
-
wybudzaniem się ze snu przynajmniej raz w nocy z zachowaną pełną świadomością;
-
obecnością powyższych objawów przynajmniej przez 3 miesiące.
-
Jeśli zdarza Ci się jeść nocą i spełniasz „odnajdujesz się” choć w niektórych z powyższych kryteriów, zadaj sobie dwa dodatkowe pytania:
1. Czy wstaję w nocy specjalnie po to, żeby jeść?
2. Czy jedzenie w nocy stanowi dla mnie problem?
Jeśli odpowiedziałeś „TAK” na powyższe pytania koniecznie udaj się do specjalisty. Leczenie zespołu jedzenia nocnego opiera się najczęściej na farmakoterapii – stosuje się między innymi selektywne inhibitory wychwytu zwrotnego serotoniny oraz leki przeciwpadaczkowe. Pomocna jest także pomoc psychologiczna w postaci terapii poznawczo-behawioralnej.
Bibliografia:
Bąk-Sosnowska, M. (2010). Zaburzenia odżywiania towarzyszące otyłości. Forum Zaburzeń Metabolicznych, 1, 92-99.
Berner, L.A., Allison, K.C. (2013). Behavioral management of night eating disorders. Psychology Research and Behavior Management, 6, 1–8.
Jakuszkowiak, K., Cubała W.J. (2004). Zespół jedzenia nocnego – rozpowszechnienie, diagnoza i leczenie. Psychiatria, 1, 107-111.
