Zaburzenia psychosomatyczne, zwane niekiedy także psychofizjologicznymi, to dolegliwości ze strony ciała (fizyczne), które swoje właściwe podłoże mają w ludzkiej psychice. Z tego też powodu nie da się ich zdiagnozować na podstawie badań lekarskich. Ludzie zaś często zupełnie nie zdają sobie z tego sprawy i niekiedy potrafią całymi latami odwiedzać różnych lekarzy, wykonywać liczne badania neurologiczne w poszukiwaniu przyczyny problemu. Tymczasem ze strony ciała wszystko jest w porządku. Ludzka psychika to prawdziwa potęga, która niejednokrotnie potrafi podporządkować sobie ciało człowieka.
Na ryzyko wystąpienia zaburzeń psychosomatycznych szczególnie podatne są te osoby, które w życiu codziennym doświadczyły, bądź też doświadczają przewlekłego stresu. Jak wiadomo, długotrwałe napięcie nerwowe osłabia ogólną kondycję organizmu, w tym poszczególne narządy, które w efekcie dają o sobie znać poprzez różnorodne, nieprzyjemne dolegliwości somatyczne. Wszystkie stresy i traumy wymagają odpowiedniego przepracowania, gdyż tłumienie ich w sobie, udawanie, że dany problem nie istnieje, najczęściej skutkuje tym, że organizm odreagowuje w inny sposób – poprzez przewlekłe bóle kręgosłupa, silne migreny, problemy z przewodem pokarmowym. Zaburzeniom psychosomatycznym sprzyjają także konkretne cechy osobowości. Na ich wystąpienie najbardziej narażeni są perfekcjoniści, ludzie posiadający wysoki poziom samokrytycyzmu, a także osoby z natury niespokojne. Co ciekawe, udowodniono, że z zaburzeniami psychosomatycznymi znacznie częściej borykają się ludzie inteligentni, wykształceni. Nie bez znaczenia jest również środowisko rodzinne oraz pewne utrwalone przez lata sposoby zachowania, takie jak na przykład tłumienie frustracji, lęku, gniewu czy przyjmowanie pasywnej, uległej postawy wobec różnych form ataku ze strony innych ludzi.
Szacuje się, że zaburzenia psychosomatyczne częściej występują u kobiet niż u mężczyzn. Wśród chorób o tym podłożu przeważają te, które są związane z układem krążenia (choroba wieńcowa, problemy z ciśnieniem), przewodem pokarmowym (wrzody, zespół nadwrażliwego jelita) oraz układem oddechowym (astma). Niejednokrotnie zaburzenia psychosomatyczne objawiają się także poważnymi problemami ze snem, odżywianiem (jadłowstręt psychiczny, bulimia) czy kondycją skóry (pokrzywka, alergie, atopowe zapalenie skóry). W każdym z wymienionych przypadków ciało reaguje na nierozwiązany problem emocjonalny. Najlepszym sposobem na wyjście z problemu jest więc psychoterapia.
