Podejście poznawczo-behawioralne obejmuje wiele różnych rodzajów oddziaływań terapeutycznych, mających u podstaw wspólne założenia wywodzące się z psychologii poznawczej oraz teorii uczenia się. Obecnie mianem psychoterapii poznawczo-behawioralnej określa się nie tylko klasyczną terapię poznawczo-behawioralną opracowaną przez Aarona T. Becka, ale także m.in. terapię akceptacji i zaangażowania (ACT), terapię skoncentrowaną na współczuciu, terapię schematów czy terapię dialektyczno-behawioralną (DBT) - są to tak zwane „terapie trzeciej fali”.
Podstawowe założenia terapii poznawczo behawioralnej
Jedna z zasad szeroko definiowanego nurtu terapii poznawczo-behawioralnej zakłada, że myśli mają wpływ na zachowania. Zamiast automatycznie przyjmować za prawdę każdą myśl, która pojawia się w naszym umyśle, możemy ją obserwować (i nie działać zgodnie z tym, co nam podpowiada), przekształcić, by była bardziej pomocna albo uczyć się podchodzić do niej z większym dystansem, uznając, że „myśli to tylko myśli”. Dzięki takiemu podejściu dajemy sobie możliwość, by nie reagować impulsywnie, tylko by wybierać to, jak chcemy się zachować w zgodzie z własnymi założeniami, celami i wartościami.
Nasze myśli i zachowania wzajemnie na siebie wpływają. Kiedy dodamy do tego emocje i odczucia z ciała, wyłania się pełen obraz naszego funkcjonowania psychofizycznego w konkretnych sytuacjach. Myśli, zachowania, emocje i reakcje fizjologiczne są ze sobą wzajemnie powiązane, a zmiana w jednym z tych obszarów pociąga za sobą zmiany w pozostałych. Te zależności pomiędzy tym, co czujemy, jak myślimy, jak reaguje nasze ciało i jak się zachowujemy opisuje model nazywany „kajzerką”.
Skąd biorą się nasze myśli, emocje, reakcje fizjologiczne i zachowania?
Nasz sposób myślenia, przeżywania emocji, tego, jak reaguje nasze ciało i jak się zachowujemy, kształtuje się w zasadniczy sposób w okresie dzieciństwa i dojrzewania. Jest zależny także od różnego rodzaju czynników biologicznych, takich jak temperament czy to, czy nasz układ nerwowy jest neurotypowy czy neuroatypowy. Nie jesteśmy jednak „skazani” na te „ustawienia fabryczne” wynikające z tego, co nas spotkało na wczesnym etapie życia. Mózg jest bardzo plastyczny, co daje nam możliwość zmiany niepomocnych sposobów reagowania. Psychoterapia poznawczo-behawioralna oferuje wiele metod, których skuteczność została potwierdzona badaniami naukowymi. To właśnie one odgrywają kluczową rolę w satysfakcjonującym i trwałym wprowadzaniu pożądanych zmian.
Terapia CBT Kraków - Online i stacjonarnie
Obecnie coraz popularniejsze są terapie CBT prowadzone on-line, np. poprzez komunikator Google Meet czy WhatsApp. Badania pokazują, że taka forma terapii ma porównywalną skuteczność do tej prowadzonej w gabinecie. Spotkania stacjonarne nie są jednak chociażby uzależnione od jakości łącza, co pozwala na płynniejszy przebieg sesji. Centrum Poznawczo-Behawioralne Ad Rem oferuje zarówno terapię w formie on-line, jak również stacjonarną psychoterapię poznawczo-behawioralną w Krakowie, w gabinetach na Starym Podgórzu.
Psychoterapia CBT - nigdy nie jest za późno
W Centrum Ad Rem w Krakowie prowadzimy psychoterapię poznawczo-behawioralną dzieci, młodzieży oraz osób dorosłych. Choć staramy się nie używać słowa „nigdy”, z pewnością stwierdzamy, że nigdy nie jest zbyt późno ani zbyt wcześnie, aby poznać lepiej samą/samego siebie i dać sobie możliwość zmiany niepomocnych sposobów funkcjonowania dzięki psychoterapii z wykwalifikowanym specjalistą.
Psycholog, psychiatra, a może psychoterapeuta CBT – kto jest kim?
Specjaliści z zakresu zdrowia psychicznego to przede wszystkim psycholodzy, psychoterapeuci oraz lekarze psychiatrzy. Kto jest kim?
Psycholog jest absolwentem 5-letnich studiów magisterskich, w ramach których można zrealizować różnego rodzaju ścieżki specjalizacyjne, w tym z psychologii klinicznej. Nie jest to jednak równoznaczne ze zdobyciem tytułu psychologa klinicznego. Ten bowiem musi odbyć dodatkowo 4-letnią specjalizację oraz zdać egzamin państwowy.
Psychoterapeuta to specjalista z zakresu leczenia szeroko rozumianych problemów związanych ze zdrowiem psychicznym, takich jak m.in. obniżony nastrój, lęki, tendencja do zamartwiania się, perfekcjonizm, prokrastynacja – czyli odkładanie na później, trudności w relacjach, zaburzenia snu czy odżywania. Terapeuta poznawczo-behawioralny musi ukończyć lub być w trakcie 4-letniego szkolenia podyplomowego (ważne jest, aby było to akredytowane szkolenie, które spełnia standardy Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczo-Behawioralnej). Co więcej, w trakcie kursu ma za zadanie odbyć staż kliniczny pod opieką lekarza psychiatry lub psychologa klinicznego oraz tzw. pracę własną, czyli najczęściej swoją terapię. Dodatkowo zobowiązany jest do poddawania swojej pracy superwizji - czyli regularnych konsultacji z innym specjalistą posiadającym uprawnienia superwizora. Wszyscy psychoterapeuci i psychoterapeutki pracujący w naszym Centrum są jednocześnie z wykształcenia psychologami.
Psychiatra to z kolei lekarz medycyny. Jako jedyny z wymienionych specjalistów ma uprawnienia, by przepisywać leki czy wystawiać zwolnienia lekarskie.
