złość

Złość – co warto wiedzieć?

Złość jest normalną ludzką emocją. Każdy z nas, od czasu do czasu czuje się rozdrażniony, zirytowany, sfrustrowany a nawet bardzo zły.

Czym jest złość?

Złość może być wyrażona poprzez krzyki, wrzaski i przekleństwa ale czasami, w ekstremalnych przypadkach może eskalować w przemoc fizyczną skierowaną na przedmioty (np. poprzez rozbijanie rzeczy) albo na ludzi (na siebie lub inne osoby). W niektórych przypadkach, złość może wyglądać subtelnie, jako „cicha” przemoc, wycofanie lub zaniedbanie.

Złość może być przydatna, może motywować nas do pozytywnych zmian. Może stymulować do podejmowania konstruktywnych aktywności pokazując nam, co jest dla nas ważne. Ale kiedy złość jest bardzo intensywna, albo występuje bardzo często może być na wiele sposobów szkodliwa.

Co powoduje złość?

Złość jest często związana z pewnego rodzaju frustracją – coś nie potoczyło się tak jak planowałeś, nie otrzymałeś tego, czego chciałeś, albo inni nie zachowali się w taki sposób, jaki oczekiwałeś. Często złość jest wywołana niesprawną komunikacją i niezrozumieniem.

Złość zazwyczaj idzie ramię w ramię z innymi trudnymi emocjami, takimi jak smutek, wstyd, poczucie winy albo lęk. Bardzo często trudno jest wyrazić właśnie te emocje, dlatego też na zewnątrz pokazywana jest złość.

Czasami złość jest wywołana konkretnym zdarzeniem: utknięciem w korku, doświadczeniem nieuprzejmego zachowania z czyjejś strony, albo uderzeniem się młotkiem w kciuk podczas wbijania gwoździa w ścianę.  Zdarzają się również sytuacje, w których nie ma oczywistego wyzwalacza gniewu. Niektóre osoby są bardziej podatne na odczuwanie złości. Czasami różnice w sposobie podejścia i radzenia sobie z tą emocją widoczne są pomiędzy kobietami i mężczyznami.

Problemy związane ze złością

Niekontrolowana złość może wpływać na szereg problemów w wielu obszarach życia. Może powodować konflikty rodzinne, z przyjaciółmi lub współpracownikami, a w skrajnych sytuacjach nawet problemy z prawem.

Jest jednak wiele z pozoru niezauważalnych skutków niekontrolowanego gniewu. Często osoby mające problem z gniewem czują się winne albo zawiedzone swoim zachowaniem, często cierpią z powodu niskiej samooceny, lęków i depresji.

Istnieją również fizyczne skutki uboczne spowodowane długotrwałym i natężonym gniewem. Zaliczamy do nich wysokie ciśnienie krwi oraz choroby układu krążenia. Niektóre badania pokazują, że ludzie mający problem ze złością mają tendencję do częstszego picia alkoholu, a co za tym idzie wielu problemów zdrowotnych.

Czy mam problem ze złością?

Bardzo możliwe, że już wcześniej ktoś mówił Ci, że masz problem ze złością. Jeśli jednak nie jesteś pewien czy ten problem Cię dotyczy, przeanalizuj poniższe pytania:

  • Czy ostatnio czułeś więcej niż zazwyczaj zirytowania, złości lub napięcia?
  • Czy wydaje ci się, że szybciej czujesz złość niż osoby dookoła ciebie?
  • Czy używasz alkoholu albo narkotyków aby poradzić sobie z gniewem?
  • Czy czasami czujesz tak dużo złości, że rozbijasz przedmioty, niszczysz mienie albo stajesz się agresywny?
  • Czy czasami masz wrażenie że odczuwany przez ciebie gniew nie jest proporcjonalny do sytuacji która się wydarzyła?
  • Czy twój gniew prowadzi do problemów w twoich relacjach np. z rodziną, przyjaciółmi albo w pracy?
  • Czy zauważyłeś, że bliskie ci osoby, czasami czują się przy tobie przestraszone i wylęknione?
  • Czy ktokolwiek (członek rodziny, przyjaciel, współpracownik albo pracownik służby zdrowia) wspominał, że możesz mieć trudność w wyrażaniu złości?
  • Czy zauważyłeś, że potrzebujesz dużo czasu aby ochłonąć po wybuchu złości?
  • Czy miałeś problemy z prawem, wynikające z wybuchu gniewu (np. bójka)?
  • Czy czasami martwisz się, tym w jaki sposób wyrażasz złość? Czy czujesz z tym związany lęk i przygnębienie?
  • Czy częściej zdarza ci się wyładowywać swoją złość na osobach które kochasz, albo tych które mają mniej władzy od ciebie niż skonfrontować się z osobą, która bezpośrednio cię zdenerwowała?

Jeśli, na którekolwiek z podanych powyżej pytań odpowiedziałeś twierdząco, możesz to oznaczać że masz problem z wyrażaniem złości. A praca nad tą emocją może prowadzić do bardziej pozytywnego i satysfakcjonującego życia.

Jak mogę lepiej radzić sobie ze złością?

Może kiedyś słyszałeś o „zarządzaniu gniewem” i zastanawiałeś się czym właściwie to zarządzanie jest. Jest ono stosowane podczas terapii, zarówno w terapiach grupowych jak i indywidualnych ale także jako narzędzie do pracy samodzielnej.

Kontrola gniewu to nie tylko liczenie do 10 zanim zareagujesz na sytuację (aczkolwiek, to bardzo często jest dobry pomysł). To sposób lepszego zrozumienia dlaczego odczułeś złość, co ją uruchamia i jakie są wczesne sygnały alarmujące możliwość pojawienia się tej emocji. To również nauka, w jaki sposób wykorzystać różnorodne strategie do radzenia sobie w konstruktywny sposób z tą emocją.

Źródło, tłumaczenie: Maria Smykla

Udostępnij