Współuzależnienie – jak rozpoznać syndrom?

Bycie w relacji z osobą uzależnioną to niejedyny warunek rozwoju współuzależnienia. Co ważne, nie każda osoba pozostająca z w takim związku nosi cechy tego syndromu. Istnieje jednak zespół uwarunkowań i cech wspólnych dla osób, które zgłaszają się po pomoc, rozpoznając u siebie problem współuzależnienia.

Wybrane cechy, które najczęściej są obecne u osób z syndromem współuzależnienia:

W obszarze emocjonalności:

• chwiejność emocjonalna
• odczuwanie skrajnych emocji
• depresyjny, obniżony nastrój
• niepokój przed zmianami
• wewnętrzne poczucie braku bezpieczeństwa
• nadmierna zależność emocjonalna od uczuć lub aprobaty innych
• chwiejne, zmienne lub małe poczucie własnej wartości
• niewielkie zaufanie do siebie
• poczucie winy przeplatające się z poczuciem krzywdy
• częste odczuwanie gniewu, złości
• tłumienie emocji lub nadmierna ich ekspresja
• poczucie bezradności, beznadziejności, „braku wyjścia”
• ogólne poczucie osamotnienia i braku wsparcia
• poczucie bycia ofiarą
• obniżona energia, brak motywacji do działania
• trudności w komunikowaniu własnych emocji i potrzeb
• zaprzeczanie występowania trudnych do uniesienia emocji

W obszarze myśli i przekonań:

• sztywność myślenia
• brak przekonania o możliwości zmiany sytuacji
• myślenie magiczne, życzeniowe
• skupianie się na przeszłości
• tendencja do rozpamiętywania minionych wydarzeń
• unikanie myślenia o konstruktywnym działaniu
• pomniejszanie znaczenia własnych problemów

W obszarze zachowania:

• oderwanie się od własnych spraw
• skupianie się na rozwiązywaniu problemów partnera
• niewyrażanie własnych potrzeb i oczekiwań
• unikanie aktywności, które mogłyby przyczynić się do własnego rozwoju
• zaniedbywanie własnych potrzeb
• dawanie przyzwolenia na przekraczanie własnych granic
• unikanie kontaktów społecznych
• izolowanie się
• nadmierna kontrola nad innymi
• nadopiekuńczość
• skłonność do zachowań agresywnych lub bierno-agresywnych (np. krytykowanie, pouczanie, stawianie nadmiernych wymagań)
• obwinianie innych, obarczanie odpowiedzialnością za własną sytuację
• nieadekwatne reakcje na sytuacje, w których występuje przemoc
• zaburzenia sfery seksualnej
• nadużywanie alkoholu, leków lub innych środków psychoaktywnych

Warto zaznaczyć, że osoby żyjące w związkach z osobami uzależnionymi, w tym także osoby współuzależnione, różnią się od siebie, nie tworzą jednolitej grupy. Powyższy katalog cech nie wyczerpuje opisu syndromu współuzależnienia. Może być jednak wskazówką do rozpoznania u siebie cech, które są wspólne dla osób dotkniętych cierpieniem związanym z trwaniem w destrukcyjnej relacji. Rozpoznanie problemu stanowi nierzadko pierwszy krok to tego, by sięgnąć po pomoc.

Artykuł opracowany w odniesieniu do tekstu: http://www.psychologia.edu.pl/czytelnia/63-terapia-uzalenienia-i-wspouzalenienia/336-syndrom-wspoluzaleznienia.html

Udostępnij