przemoc seksualna

Przemoc seksualna

Każda kobieta, mężczyzna, a nawet dziecko może doświadczyć wykorzystania seksualnego. Wykorzystanie seksualne jest definiowane jako aktywność seksualna pomiędzy dwoma lub wieloma osobami, do której jedna z osób jest przymuszona lub zagrożona wyrządzeniem jej krzywdy.

Niechciana aktywność seksualna może obejmować pieszczoty, stosunek seksualny, seks oralny i/ lub seks analny. Agresorem seksualnym może być członek rodziny, taki jak mąż, ojciec, przyjaciel, znajomy, ale także – osoba obca.

Czym jest trauma związana z przemocą seksualną?

Napaść seksualna jest przestępstwem, które może nieść za sobą wiele konsekwencji. Może być ekstremalnie trudnym przeżyciem, które wpływa na zakłócenie stylu życia i sposobów radzenia sobie. Podczas przemocy seksualnej, ofiara musi poradzić sobie z uczuciem bezsilności i niepewności dotyczącej tego, czy to wydarzenie przeżyje. Często doświadcza różnych obrażeń fizycznych. Jednocześnie zachowuje nieustanną czujność przed kolejnym, możliwym atakiem.  Dzieci, które czasami są świadkami przemocy seksualnej, często czują się przerażone, a ofiara może czuć się odpowiedzialna również za ich ochronę.

Badania pokazują, że wpływ przemocy seksualnej jest różny, w zależności od osoby która jej doświadczyła. Takie osoby mogą nie czuć się już bezpiecznie, stracić poczucie własnej wartości, odczuwać bezsilność, a także utracić zdolność do zaufania innym ludziom, a tym samym do budowania relacji intymnych. Im bardziej przerażający jest atak i im bardziej jest zagrożone życie danej osoby, tym z większą ilością problemów zmaga się później.

Z jakimi problemami wiąże się bycie ofiarą przemocy seksualnej?

Osoby będące ofiarami przemocy seksualnej mogą doświadczać różnych reakcji. Jednak niektóre wzorce są bardzo często spotykane. Jednym z nich są powracające wspomnienia napaści seksualnej oraz trudne do kontrolowania, ponowne przeżywanie tego wydarzenia. Ponadto pojawiają się problemy ze snem i koszmary. Niemal powszechnym doświadczeniem jest także nieustanna czujność i niepewność, poczucie „bycia na krawędzi” i problemy z koncentracją. Osoby, które doświadczyły przemocy seksualnej często unikają wszelkich wspomnień związanych z tym wydarzeniem, czują mniejsze zainteresowanie czynnościami i rzeczami, które wcześniej sprawiały im przyjemność, odczuwają także odrętwienie emocjonalnie. Często wycofują się z relacji społecznych. Gdy problemy te utrzymują się i utrudniają codzienne funkcjonowanie, można zakładać możliwość pojawienia się zespołu stresu pourazowego (PTSD).

Oprócz PTSD osoby, które doświadczyły przemocy seksualnej często odczuwają przygnębienie i brak nadziei na przyszłość, co w konsekwencji może doprowadzić do myśli o śmierci. Wiele z tych osób, uważa również, że miało w pewnym stopniu wpływ na to, co ich spotkało, co prowadzi do poczucia winy i zwątpienia.

Często ofiary napaści seksualnej deklarują, że nie czują się bezpiecznie i mają problem z zaufaniem i intymnością. Kwestionują też własne zdrowie fizyczne, co często prowadzi do pojawienia się problemów z funkcjonowaniem seksualnym. Zdarza się też, że osoby te sięgają po alkohol i narkotyki, aby w jakiś sposób poradzić sobie z objawami.

Badania pokazują, że około 90% osób, które były ofiarą przemocy seksualnej doświadcza objawów PTSD po dwóch tygodniach od wydarzenia, a około 50% – po trzech miesiącach. Niektóre osoby doświadczają więcej niż jednej napaści w trakcie ich życia. Posiadanie kilku tak trudnych doświadczeń zwiększa ryzyko wystąpienia objawów PTSD.

Czy terapia pomaga?

Tak. Wykazano skuteczność leczenia PTSD krótkoterminowymi metodami terapeutycznymi. Niezależnie od osoby, leczenie powinno obejmować dwa podstawowe zagadnienia: (1) rozwój zaufania i jego utrzymanie w relacji z terapeutą i (2) odtworzenie historii zdarzenia, tak, aby terapeuta mógł pomóc w przezwyciężeniu objawów PTSD.

Opowiedzenie swojej historii, pomaga kontrolować wspomnienia i uczucia. To właśnie poczucie sprawczości pomaga w radzeniu sobie także z innymi problemami. Objawy PTSD nie ustępują same z siebie. Czym szybciej osoby z podejrzeniem tego zaburzenia rozpoczną terapię, tym szybciej będą mogły wrócić do lepszego funkcjonowania. Gdy nie podejmują leczenia, często starają się unikać bolesnych myśli, uczuć i sytuacji, które mogą wywołać trudne wspomnienia. Dana osoba nie ma wtedy poczucia wpływu na swoją sytuację, ponieważ niemożliwe jest zrozumienie i przepracowanie traumatycznego wydarzenia. 

W terapii poznawczo-behawioralnej terapeuta pomaga zrozumieć trudne wydarzenie. Zmniejsza to wpływ silnych emocji na wspomnienie, a tym samym redukuje występowanie natrętnych myśli, retrospekcji i koszmarów. Chociaż wspomnienia nigdy nie będą przyjemne, ból psychiczny i niepokój z nimi związany można zmniejszyć. Terapeuta pomaga także w  obniżeniu poczucia winy i strachu związanych z przemocą seksualną.

W radzeniu sobie z objawami PTSD można skorzystać z treningu relaksacyjnego. Z pomocą terapeuty można ponownie przeżyć wydarzenie, tak aby w konsekwencji obniżyć trudne emocje wynikające ze wspomnień.  Kolejnym zadaniem terapeuty jest pomoc w dostrzeżeniu niepomocnych myśli i zmianie negatywnych przekonań. Pomaga on również w nauce nowych umiejętności radzenia sobie z gniewem, treningu asertywności oraz poprawie komunikacji. Dla niektórych osób, szczególnie tych zmagających się z depresją, jako uzupełnienie terapii pomocne mogą okazać się leki. Antydepresanty połączone z aktywną terapią dają bardzo dobre rezultaty. Ci, którzy przeżyli nadużycie seksualne nie powinni cierpieć w ciszy.  Terapeuci poznawczo-behawioralni oferują skuteczne metody leczenia dostosowane do indywidualnych potrzeb osoby, która doświadczyła przemocy.

Tłumaczenie: Maria Smykla, źródło.

Udostępnij