kryzys małżeński

Kryzys małżeński

Według ostatnich badań, blisko 50% małżeństw kończy się rozwodem. Uważany jest on za jedno z najbardziej stresujących wydarzeń w życiu. Z kolei ci, którzy pozostają w małżeństwie nie zawsze oceniają je jako szczęśliwe. Szacuje się, że 20% tego typu związków doświadcza kryzysu.

Pomimo takich wyników 90% populacji decyduje się na związek małżeński przynajmniej jeden raz, a 75% rozwiedzionych osób ponownie wchodzi w formalne związki. Dlatego też, zrozumienie czym kryzys małżeński jest, jakie są jego przyczyny, skutki i metody wsparcia, jest bardzo ważnym zagadnieniem z zakresu zdrowia psychicznego.

Czym jest kryzys małżeński?

Pomimo tego, że ludzie w związku czują się nieszczęśliwi z różnych powodów,  kilka z nich powtarza się w różnych rodzajach kryzysów małżeńskich.

Najczęstszym problemem zgłaszanym przez pary są problemy z komunikacją. Małżonkowie często uważają, że wymaga się od nich zbyt wiele, bądź są to oczekiwania niemożliwe do zrealizowania. Niektórzy zgłaszają, że problematycznym staje się wycofanie i brak otwartości partnera. Wreszcie, małżonkowie w trudnej sytuacji często unikają rozmawiania o problemach, ponieważ wiąże się to z kłótniami. W konsekwencji, problemy z komunikacją powodują złe myślenie o sobie, o partnerze i o całym związku.

Kolejnym problemem, często związanym z kryzysem małżeńskim, są nierealistyczne oczekiwania dotyczące partnera lub samego związku. Małżonkowie mogą wierzyć, że partner powinien wiedzieć, co czują i myślą bez pytania ich o to. Ponadto, osoby zmagające się z kryzysem mogą niewłaściwie, często negatywnie tłumaczyć zachowanie partnera. Mogą na przykład winić partnera za wszystkie złe rzeczy, które dzieją się w związku.

Trzecim, zauważalnym problemem w związkach jest poczucie braku miłości i intymności. Pomimo tego, że spadek silnych emocji jest naturalnym procesem tworzenia związku, dla wielu osób jest związany z poczuciem zdezorientowania, irytacji a nawet złości. To może powodować mniejszą skłonność do okazywania uczuć i zmniejszoną aktywność seksualną.

Innymi zgłaszanymi trudnościami są problemy z zarządzaniem pieniędzmi, zazdrość, konflikty związane z wartościami a także problemy z teściami. Dużą trudność napotykają pary zmagające się ze stratą w postaci śmierci członka rodziny albo poważnej choroby. Jeszcze inne pary cierpią z powodu doświadczanego wykluczenia na skutek zmian lub postępów w życiu jednego z partnerów. Typowym przykładem takich zmian jest sukces zawodowy czy nawiązywanie nowych przyjaźni.

Jakie są konsekwencje kryzysu małżeńskiego?

Osoby zmagające się z kryzysem małżeńskim częściej cierpią z powodu problemów psychicznych, w tym z powodu depresji i choroby alkoholowej. Porównując do osób pozostających w szczęśliwym związku małżeńskim, zarówno kobiety jak i mężczyźni, ze związków deklarujących kryzys są bardziej narażeni na wystąpienie depresji klinicznej. Są oni również bardziej podatni na problemy związane ze zdrowiem fizycznym. 

Kolejną zgłaszaną konsekwencją jest występowanie przemocy w związku. Prawie jedna trzecia wszystkich małżeństw na pewnym etapie swojego związku doświadcza zachowań przemocowych, w grupie małżeństw w kryzysie jest ich więcej. Przemoc małżeńska ma bardzo duży wpływ na związek oraz zdrowie psychiczne i fizyczne małżonków. Wreszcie, problemy z zachowaniem dzieci zdarzają się częściej w rodzinach, w których występują kryzysy małżeńskie. Wiele badań udowadnia, że dzieci doświadczające stresu na skutek trudności w relacji rodziców są bardziej narażone na własne problemy emocjonalne.

Terapia poznawczo-behawioralna

Wiele par rozważa większą możliwość rozwodu niż podjęcia się terapii. Terapia jednak pomaga odpowiedzieć na pytanie, czy związek może zapewnić małżonkom to, czego oczekują.

Istnieje wiele metod radzenia sobie z kryzysem małżeńskim. Jedną z nich jest terapia poznawczo-behawioralna. Podejmując ją małżonkowie uczą się, jak identyfikować i zwiększać liczbę troskliwych zachowań wobec siebie. Uczą się także na nowo komunikować ze sobą. Poprawa komunikacji często doprowadza do większej emocjonalnej bliskości i intymności. Małżonkowie dowiadują się również, w jaki sposób rozwiązywać problemy, tak aby nie dochodziło do destrukcyjnych kłótni. Na koniec, uczy się ich w jaki sposób poprawić jakość ich życia seksualnego, a także jak modyfikować nierealne przekonania, które mogą przyczyniać się do kolejnego kryzysu.

W Stanach Zjednoczonych i Europie przeprowadzono wiele badań potwierdzających skuteczność terapii poznawczo-behawioralnej. Wyniki wskazywały, że około 65% do 75% par leczonych tą metodą poprawia jakość związku, zarówno w trakcie, jak i po ukończonej terapii. Podobnie, jak w przypadku innych terapii, aby były one skuteczne, muszą wiązać się z chęcią i dobrą wolą uczestników.

Kryzys małżeński jest bardzo mocno związany z innymi problemami natury psychicznej a 50% osób poszukujących terapii, szuka jej właśnie z tego powodu. Badania wykazały, że oprócz poprawy jakości małżeństwa, poprawia się jakość życia w innych aspektach np. depresji czy choroby alkoholowej.

Wreszcie, wiele badań wykazało, że poznawczo-behawioralne programy interwencji przedmałżeńskiej oparte są na tych samych zasadach co poznawczo-behawioralna terapia małżeńska, przez co skutecznie poprawiają jakość życia partnerów oraz ułatwiają utrzymanie satysfakcjonującego i szczęśliwego małżeństwa w przyszłości.

Źródło, tłumaczenie: Maria Smykla

Udostępnij