Fobia igieł – jak sobie z nią poradzić?

Poniższy tekst wyjaśni więcej na temat fobii igieł oraz dostarczy praktycznych porad w kwestii jej pokonania. Jeśli masz jakiekolwiek pytania lub wątpliwości, porozmawiaj o tym z lekarzem lub pielęgniarką.

Czym jest fobia igieł?

Fobia igieł to strach przed zabiegami medycznymi, które wymagają użycia igły lub zrobienia zastrzyku. Ten rodzaj lęku jest bardzo powszechny, dotyka co najmniej 1 na 10 osób i nie ma się czego wstydzić. Na szczęście proste ćwiczenia i ich praktykowanie może pomóc w przezwyciężeniu tego strachu.

Wielu pacjentów z fobią igieł mogło przejść liczne badania krwi jako dzieci. Strach przed igłami i zastrzykami często, ale nie zawsze, wynika ze złych wspomnień z wcześniejszego etapu życia.

Jakie są oznaki i objawy?

Dla wielu ludzi strach przed igłami jest związany z omdlewaniem lub uczuciem nadchodzącego omdlenia. Kiedy więc pojawia się strach (na przykład przez widok krwi albo myślenie o zastrzyku) zwiększa się tętno oraz ciśnienie krwi (tak samo jak w przypadku innych lęków), ale potem gwałtownie się obniżają. To właśnie ów spadek ciśnienia krwi może spowodować omdlenia.

Wielu ludzi nie stawia czoła swojemu strachowi, gdyż czują się zawstydzeni. Inni nie odczuwają nadchodzącego omdlenia ani też nie mdleją, ale za to doświadczają paniki, gdy ich lęk się uruchamia.

Co mogę zrobić, by pokonać strach przed igłami?

Jest wiele rzeczy, które możesz zrobić by przezwyciężyć swój lęk.

  • Poinformuj o swoich obawach osobę, która koordynuje Twoją opiekę, podaje Ci zastrzyki lub wykonuje badanie krwi. Mogą one być w stanie odpowiedzieć na wszelkie Twoje pytania i pomóc Ci w radzeniu sobie z całą procedurą, na przykład prowadząc pogawędkę, aby odwrócić Twoją uwagę. Nie martw się, personel, który się Tobą opiekuje nie będzie poirytowany, ani nie pomyśli, że jesteś mięczakiem, kiedy podzielisz się swoimi zmartwieniami – oni wręcz chcieliby wiedzieć, po to by ułatwić Ci całą procedurę.
  • Zastanów się, czy kiedykolwiek w przeszłości było coś, co pomogło Ci radzić sobie z igłami. Czy jesteś w stanie użyć czegoś takiego ponownie, aby sobie pomóc?
  • Jeśli twój strach wiąże się z omdleniami lub uczuciem zbliżającego się omdlenia, to możesz nauczyć się techniki napięcia mięśni (więcej informacji znajdziesz w następnej części).
  • Jeżeli czujesz się spanikowany (na przykład występuje u Ciebie przyśpieszone bicie serca, ucisk w klatce piersiowej, pojawia się wrażenie, że żołądek podchodzi Ci do gardła), ale jednak nie masz wrażenia nadchodzącego omdlenia, to możesz wykorzystać specjalny sposób oddychania jako ćwiczenie relaksacyjne (więcej informacji znajdziesz w następnej części).

Te ćwiczenia są bezpieczne w czasie ciąży i przy większości schorzeń.

Pamiętaj, że igła nie będzie nieznośnie bolesna. Zaboli tylko troszkę, ale są rzeczy, które możesz zrobić, aby zapobiec odczuwaniu niepokoju jak na przykład rozpraszanie myśli i używanie technik relaksacyjnych.

Czy jest coś, co mogę zrobić żeby sobie pomóc?

Technika napięcia mięśni
Jest prostą techniką, mającą na celu podniesienie ciśnienia krwi z powrotem do normalnego poziomu, dzięki czemu nie zemdlejesz.

Oto sposób wykonania.

  1. Usiądź w wygodnym miejscu.
  2. Napnij mięśnie w rękach, górnej części ciała i w nogach, po czym utrzymaj to napięcie przez 10 do 15 sekund lub do momentu, w którym poczujesz narastające ciepło na twarzy.
  3. Zwolnij napięcie i wróć do normalnej pozycji siedzącej.
  4. Po 20/30 sekundach wykonaj całość ponownie aż znów poczujesz ciepło na twarzy.
  5. Powtórz ćwiczenie tak, by przeprowadzić napinanie 5 razy.

Jeżeli możesz, wykonuj to ćwiczenie trzy razy na dzień przez cały tydzień poprzedzający moment, w którym będziesz stawiał czoło swojemu strachowi.

Jeśli po wykonaniu tego ćwiczenia będziesz odczuwał bóle głowy, to zwróć uwagę, by nie napinać mięśni twarzy i głowy. Oprócz tego uważaj podczas napinania części ciała, z którymi masz jakikolwiek problem zdrowotny.

Oddychanie dla relaksacji
Usiądź w komfortowej pozycji mając wyprostowane, ale nie sztywne plecy. Pozwól by twoje ramiona i szczęka się rozluźniły. Połóż jedną rękę na brzuchu. Weź długi, spokojny, głęboki i delikatny wdech przez nos i wypuść powietrze przez usta. Spróbuj wdychać powietrze prosto do brzucha, ale nie rób tego na siłę. Po prostu oddychaj tak głęboko na ile będzie Ci wygodnie. Wykonaj 5 takich oddechów.

Jeżeli to możliwe, wykonuj to ćwiczenie trzy razy na dzień przez cały tydzień poprzedzający moment, w którym będziesz stawiał czoło swojemu strachowi.

Ostatnie kroki: zmierzenie się ze strachem

Kiedy już opanujesz powyższe ćwiczenia, to kolejnym krokiem jest rozpoczęcie stawiania czoła swojemu lękowi przed igłami. Ważne jest, aby robić jeden mały krok na raz! Opracuj “drabinę strachu” – listę wszystkich sytuacji związanych z igłami, których się obawiasz. Uporządkuj je w kolejności rosnącej trudności. Umieść łatwiejsze na dole – jak pierwszy szczebel drabiny. Łatwiejsze sytuacje mogą obejmować myślenie o procedurach związanych z igłami, widok igieł na zdjęciach, oglądanie ich w telewizji i w prawdziwym życiu.

Oceń każdą sytuację w skali od 0 do 10, gdzie 10 to sytuacja najtrudniejsza, a 0 to najłatwiejsza. W kolejnym paragrafie znajduje się przykład “drabiny strachu”

Sytuacje Ocena
Przyjmowanie zastrzyku w rękę 10/10
Trzymanie igły 9/10
Dotykanie igły 8/10
Obserwowanie jak ktoś inny przyjmuje zastrzyk (na żywo) 8/10
Obserwowanie jak ktoś inny przyjmuje zastrzyk (w telewizji) 7/10
Patrzenie na zdjęcia zastrzyków 6/10
Słuchanie drugiej osoby, mówiącej o przyjmowaniu zastrzyku 6/10
Myślenie o przyjmowaniu zastrzyku 5/10

Wskazówki dotyczące tworzenia drabiny strachu
Aby wspiąć się po swojej drabinie strachu, będziesz musiał zastanowić się nad każdym ze szczebli lub wykonać postawione na nim zadanie, więc spróbuj zacząć od sytuacji, które nie są zbyt trudne. Pomyśl, co decyduje o tym, jak trudna jest sytuacja. Na przykład może być Ci łatwiej przyjrzeć się zdjęciom małej igły niż większej.

Wskazówki dotyczące wspinania się na swoją drabinę strachu
1. Rozpocznij od najłatwiejszej sytuacji (na przykład tak jak w powyższej tabeli pierwszym szczeblem jest myślenie o przyjmowaniu zastrzyku).
2. Zaplanuj wystarczająco dużo czasu, abyś mógł pozostać z lękiem na tyle długo, by osiągnął on swój moment szczytowy. Pozostań na tym poziomie przez moment, a następnie poczuj jak stopniowo się zmniejsza. Pozostając przy lęku, możesz zobaczyć, w jaki sposób go odczuwasz. Pamiętaj, że z czasem niepokój zaniknie sam z siebie.
3. Zacznij używać techniki napięcia mięśni lub ćwiczeń oddechowych.
4. Postaw się w sytuacji, której się obawiasz i pozostań w niej, dopóki twój niepokój nie zacznie się zmniejszać.
5. Daj sobie trochę czasu na relaks, być może używając do tego ćwiczeń oddechowych.
6. Kiedy poczujesz się wystarczająco pewnie w danej sytuacji, wejdź na kolejny szczebel drabiny. Być może będziesz musiał ćwiczyć jedną sytuację kilka razy zanim będziesz gotowy przejść do następnej.

Pokonanie twojego strachu będzie wymagało czasu i ćwiczeń, ale sprawi, że życie będzie mniej stresujące i będziesz odczuwał zdecydowanie mniej niepokoju.

Punkty kluczowe

  • Nie wstydź się strachu przed zastrzykami – nie jesteś w tym sam.
  • Poinformuj pracowników służby zdrowia o swoich zmartwieniach.
  • Zastanów się, co pomaga.
  • Naucz się, jak stosować technikę napięcia mięśni, jeśli omdlewasz lub czujesz się bardzo słabo albo spróbuj relaksacyjnych ćwiczeń oddechowych, jeśli czujesz się spanikowany.
  • Pokonuj swój strach krok po kroku.

 

Tłumaczenie: Aleksandra Oczkowicz
Źródło: https://www.guysandstthomas.nhs.uk/resources/patient-information/all-patients/overcoming-your-fear-of-needles.pdf

Udostępnij