Czym są zaburzenia odżywiania?

Kiedy pochłania Cię temat jedzenia i wagi do tego stopnia, że trudno jest Ci się skupić na innych aspektach życia, może to być wczesna oznaka zaburzenia odżywiania. Badania pokazują, że jedna na dwadzieścia osób zmaga się z tym problemem w pewnym etapie życia. Ostatecznie bez podjęcia leczenia, zaburzenie odżywiania może prowadzić do poważnych i potencjalnie śmiertelnych komplikacji zdrowotnych.

Objawy

Zaburzenia odżywiania to grupa powiązanych przypadłości, które wywołują poważne problemy emocjonalne i fizyczne. Każde zaburzenie dotyczy aspektów jedzenia i wagi jednak odróżniają je od siebie specyficzne objawy.

Anoreksja, jadłowstręt psychiczny (ang. anorexia nervosa)

Osoba cierpiąca na anoreksję odmawia sobie jedzenia aż do momentu zagłodzenia, ponieważ ma obsesje na punkcie utraty wagi. Zaprzecza uczuciu głodu i nie chce jeść, ćwiczy do momentu wycieńczenia tak, aby ograniczyć, wyeliminować lub spalić kalorie. Przyjmowanie małych porcji jedzenia lub nieadekwatna dieta sprawiają, że dana osoba staje się bardzo szczupła. Ciało jest zmuszone do zwolnienia, aby zachować energię co może wywoływać nieregularność lub zanik menstruacji, zaparcia, ból brzucha, nieregularne tętno, niskie ciśnienie krwi, odwodnienie i problemy ze snem.

Bulimia (ang. bulimia nervosa)

Osoba zmagająca się z bulimią czuje, że traci kontrolę, gdy objada się dużymi ilościami jedzenia w krótkim czasie, a następnie rozpaczliwie próbuje pozbyć się dodatkowych kalorii wymuszając wymioty, nadużywając środków przeczyszczających lub nadmiernie ćwicząc. Staje się to powtarzanym cyklem kontrolującym wiele aspektów życia i ma wiele negatywnych efektów zarówno emocjonalnych, jak i fizycznych. Osoby cierpiące na bulimię mają zazwyczaj normalną wagę lub lekką nadwagę.

Emocjonalne objawy bulimii obejmują niskie poczucie własnej wartości nadmiernie powiązane z obrazem ciała, poczucie utraty kontroli, poczucie winy i wstydu związane z jedzeniem oraz wycofanie się z kontaktów z przyjaciółmi i rodziną. Podobnie jak w anoreksji, bulimia fizycznie niszczy ciało. Objadanie się i próby usunięcia kalorii szkodzą częściom ciała związanym z jedzeniem i trawieniem: zęby są niszczone częstym wymiotowaniem, powszechna jest zgaga. Takie zachowanie może powodować odwodnienie i prowadzić do arytmii, niewydolności serca czy nawet śmierci.

Napady objadania (ang. binge eating disorder – BED)

Osoba zmagająca się z tym zaburzeniem traci kontrolę nad jedzeniem i spożywa bardzo duże ilości jedzenia w krótkim czasie. Może jeść dużo, nawet jeśli nie jest głodna lub gdy czuje się pełna. Wywołuje to poczucie zażenowania, wstrętu, przygnębienia lub winy. Po epizodzie objadania się nie pojawiają się jednak próby oczyszczenia lub nadmierne ćwiczenia, jak w przypadku osób cierpiących na anoreksję lub bulimię. Osoba zmagająca się z napadami objadania może mieć normalną wagę, nadwagę lub otyłość.

Przyczyny

Zaburzenia odżywiania to stany bardzo złożone i wciąż poszukiwane są ich przyczyny. Mimo, że wszystkie zaburzenia skupiają się wokół jedzenia i wagi większość ekspertów uważa, że ich przyczyna leży w próbie poradzenia sobie z przytłaczającymi uczuciami i bolesnymi emocjami poprzez kontrolę przyjmowanego jedzenia. Czynniki, które mogą wiązać się z rozwojem zaburzenia odżywiania obejmują:

  • Geny: osoby, których krewni pierwszego stopnia zmagając się z zaburzeniami odżywiania są bardziej narażeni na rozwój tego zaburzenia, co sugeruje powiązanie genetycznie. Dowody na wpływ serotoniny również wskazują na wpływ czynników genetycznych i biologicznych.

  • Środowisko: presja kultury, która podkreśla wartość „chudości” jako kryterium piękna kobiety i rozwoju muskulatury u mężczyzn jest przyczyną dążenia do nierealistycznych standardów.

  • Presja rówieśników: w przypadku młodych osób jest to bardzo silny czynnik. Presja może mieć formę dokuczania, nękania lub wyśmiewania ze względu na rozmiar i wagę. Doświadczenie wykorzystywania seksualnego lub znęcania się fizycznego również może przyczynić się do rozwoju zaburzenia odżywiania.

  • Zdrowie psychiczne: perfekcjonizm, zachowania impulsywne i trudne relacje mogą mieć wpływ na obniżenie poczucia wartości przez co osoba staje się podatna na rozwój zaburzenia odżywiania.

Diagnoza

Wczesna diagnoza jest ważna ze względu na osiągnięcie najlepszych rezultatów leczenia. Jeśli występuje podejrzenie zaburzenia odżywiania lekarz może przeprowadzić badanie, wywiad oraz zlecić badania laboratoryjne, aby sprawdzić powiązane problemy medyczne i komplikacje. Dodatkowo przeprowadza się ewaluację psychologiczną.

Leczenie

Istnieje wiele technik stosowanych w przypadku zaburzeń odżywiania. Leczenie zależy od typu zaburzenia, ale zazwyczaj obejmuje:

  • Psychoterapię, najczęściej terapię behawioralną.

  • Leczenie farmakologiczne, stosowanie antydepresantów i leków przeciwlękowych, aby poradzić sobie z często współwystępującymi zaburzeniami takimi jak depresja lub lęk. Tego typu leki pomagają w przypadku problemów leżących u podstaw zaburzeń odżywiania. Nie istnieją leki stosowane specyficznie w leczeniu zaburzeń odżywiania.

  • Poradnictwo dietetyczne i monitorowanie odzyskiwania wagi są również bardzo ważne. Leczenie uwzględniające rodzinę jest istotne zwłaszcza w przypadku dzieci i nastolatków. Prowadzi do zdrowszych wzorców jedzenia i zwiększa świadomość i wsparcie w domu.

    Źródło: http://www.nami.org/Learn-More/Mental-Health-Conditions/Eating-Disorders; Tłumaczenie: Joanna Lichoń

Udostępnij