perfekcjonizm

Czym jest perfekcjonizm?

Perfekcjonizm nie zawsze jest równoznaczny z byciem idealnym. Zadaj sobie pytanie: czy naprawdę bycie w 100% idealnym jest możliwe? Skoro zatem pojęcie to nie oznacza „bycia idealnym”, to co tak naprawdę się pod nim kryje?

Choć nie istnieje „idealna” definicja dotycząca tego, czym jest perfekcjonizm, to uznajemy, że obejmuje on:

a) nieustanne dążenie do spełniania bardzo wysokich standardów – dla zewnętrznego obserwatora wydają się one być zazwyczaj nieracjonalne zważywszy na okoliczności;

b) uzależnianie własnej wartości od umiejętności spełnienia tych wygórowanych standardów;

c) doświadczanie negatywnych konsekwencji wyznaczania sobie tak wysokich standardów oraz dążenie do ich osiągnięcia, bez zważania na ponoszony ogromny koszt.

 

Paradoks perfekcjonizmu

Wielu ludzi postrzega perfekcjonizm jako coś pozytywnego – jako dążenie do doskonałości, stawianie (sobie i/ lub innym) wysokich wymagań oraz ciężką pracę w kierunku ich spełnienia. Ludzie często mają dobre powody, aby być perfekcjonistami – mówią na przykład że to pozwala im być efektywnymi, zorganizowanymi i przygotowanymi na wszystko.

I chociaż posiadanie wysokich standardów może pomagać nam w odnoszeniu sukcesów, to jednak czasami standardy te uniemożliwiają nam osiągnięcie szczęścia oraz mogą wpłynąć na pogorszenie wyników naszych starań. Jest to właśnie paradoks perfekcjonizmu!

Nadmierne dążenie do osiągania coraz bardziej wygórowanych celów jest krzywdzące, ponieważ pozostawia niewielką szansę na spełnienie oczekiwań oraz poczucie sukcesu. Taki rodzaj presji z dużym prawdopodobieństwem sprawi, że cały czas będziesz czuł się „na granicy” wytrzymałości, zestresowany i spięty.

Perfekcjonizm może również wystawiać na ciężką próbę poczucie własnej wartości, ponieważ nie spełnianie (najprawdopodobniej nieosiągalnych) standardów, które sobie wyznaczasz, może prowadzić do myślenia o sobie jako o „porażce”.

Dążenie do spełniania nadmiernych standardów może mieć znaczący wpływ na nasze samopoczucie oraz niejednokrotnie prowadzi do frustracji, zmartwień, poczucia izolacji, depresji i nieustającego poczucia klęski.

 

Kto jest perfekcjonistą?

Bycie perfekcjonistą niekoniecznie oznacza, że posiadasz bezlitośnie wysokie standardy w każdej dziedzinie życia. Standardy te mogą ograniczać się do jednej sfery, np. pracy, ale nie obejmować już innej, np. wyglądu zewnętrznego.

Przykładowe dziedziny życia, w których perfekcjonizm może być szczególnie nasilony:

–          praca;

–          nauka;

–          prowadzenie domu;

–          związki z ludźmi;

–          dieta/ sylwetka/ waga;

–          wygląd zewnętrzny/ dbanie o siebie;

–          sport;

–          zdrowie i dobra kondycja.

 

W jaki sposób przejawia się perfekcjonizm?

Niektóre typowe dla perfekcjonistów zachowania obejmują:

–          trudności w szybkim podejmowaniu decyzji (np. tych dotyczących ubioru);

–          upewnianie się (np. proszenie innych o sprawdzenie twojej pracy w celu potwierdzenia, że jest wykonana dobrze);

–          przesadne przygotowywanie się i sporządzanie list (np. przygotowywanie list zadań na dany dzień i częste ich przepisywanie);

–          łatwe poddawanie się (np. rezygnacja z zajęć flamenco po dwóch lekcjach, ponieważ nie nadążasz za nauczycielem – choć tak naprawdę nikt nie nadąża);

–          odwlekanie w czasie (np. nierozpoczynanie wykonywania zadań z powodu lęku przed niewystarczająco dobrym rezultatem, prokrastynacja);

–          brak umiejętności mówienia „dość” (np. dyskutowanie o czymś choć wszyscy już dawno stracili zainteresowanie danym problemem);

–          sprawdzanie (np. ciągłe kontrolowanie w lustrze swojego wyglądu i szukanie niedociągnięć);

–          zbieractwo (np. przechowywanie wyciągów z banku przez 20 lat na wypadek gdyby okazały się potrzebne);

–          powolność (np. powolne mówienie w celu upewnienia się, że mówisz właściwe rzeczy);

–          unikanie sytuacji, w których istnieje ryzyko porażki (np. nieaplikowanie o pracę z powodu strachu, że jej nie otrzymasz).

 

Tłumaczenie: Joanna Romanowska

Źródło: http://www.cci.health.wa.gov.au/docs/What%20is%20perfectionism.pdf

Udostępnij