asertywność w komunikacji

Asertywność w komunikacji

Asertywność polega na pokazywaniu swojego punktu widzenia w sposób jasny i konkretny z jednoczesnym szacunkiem dla innych. Komunikowanie się w asertywny sposób pomoże ci zminimalizować konflikty, kontrolować gniew, realizować potrzeby i mieć lepsze relacje z rodziną, znajomymi oraz innymi ludźmi.

Asertywność może być trudna w realizacji, najczęściej dlatego, że jej definicja jest mylnie rozumiana. Czasami łatwiej wytłumaczyć to pojęcie, zaczynając od tego, czym asertywność nie jest:

Agresywna komunikacja

Ludzie czasami mylą asertywność z agresją, ponieważ wymaga ona walczenia o siebie. Agresja i asertywność  są jednak czymś zupełnie różnym.

Agresja  
Przekładanie swoich potrzeb i opinii nad potrzeby i opinię innych
Asertywność  
Wyrażanie swoich potrzeb wyraźnie ale z szacunkiem
Wykorzystywanie nacisku w relacjach z innymi Traktowanie innych z szacunkiem
Zwracanie uwagi tylko na własne potrzeby Zwracanie uwagi na potrzeby swoje i innych
Bezkompromisowość Uleganie kompromisom
Zniszczone relacje międzyludzkie Silne relacje międzyludzkie
Może prowadzić do fizycznej i werbalnej agresji Związana jest z konkretnymi i trafnymi komunikatami
Niszczy samoocenę Buduje samoocenę

Dla przykładu, wyobraź sobie, że stoisz w kolejce w banku i ktoś próbuje się do tej kolejki wepchnąć. Agresywną reakcją byłoby złapanie tej osoby za ramiona i powiedzenie do niej głośno:

„Co sprawia że jesteś tak ważny że nie możesz zaczekać w kolejce tak jak wszyscy pozostali?”

Taka reakcja może sprawić, że chwilowo poczujesz się lepiej, ale prawdopodobnie później będziesz czuł się zirytowany zaistniałą sytuacją. Może też wydarzyć się tak, że ta osoba odpowie ci w sposób jeszcze bardziej agresywny, co doprowadzi do tego, że będziesz czuł się jeszcze gorzej.

Bardziej asertywną reakcją z pewnością byłoby powiedzenie w sposób stanowczy ale z szacunkiem:

„Przepraszam, w tym miejscu jest kolejka. Czy mógłby pan stanąć w kolejce tak jak wszyscy pozostali?”

Szansa, że dostaniesz pozytywną odpowiedź – na przykład ta osoba przeprosi i przejdzie na koniec kolejki, albo przedstawi powód dla którego tak się zachowała i nawet sam będziesz chciał zrobić jej przysługę, wpuszczając ją na swoje miejsce – jest całkiem spora. Oczywiście, taka osoba nawet na ten komunikat może zareagować źle – twoja asertywność nie daje gwarancji na to, że inni nie będą agresywni – ale ty, będziesz mieć pewność, że zareagowałeś w najlepszy możliwy sposób.

Bierna komunikacja

Asertywność nie jest bierną komunikacją. Która z kolei obejmuje:

  • nieupominanie się o swoje potrzeby
  • przekonanie, że twoja perspektywa jest mniej ważna
  • próby uniknięcia konfrontacji i kłótni za wszelką cenę
  • przekładanie potrzeb innych nad własne
  • zgodę na bycie zastraszanym i ignorowanym
  • częste mówienie cicho, z wahaniem
  • mowę ciała wskazującą na niepewność (utkwiony wzrok w podłodze czy wzruszenie ramionami, świadczące o rezygnacji)
  • podważanie swojej opinii poprzez takie zdania jak: jeśli tylko nie masz nic przeciwko, albo ale to naprawdę nie ma tak dużego znaczenia.

Uległość w komunikacji może obniżyć nie tylko twoją samoocenę ale również pogorszyć twoje relacje. Jeśli używasz tego stylu komunikowania się, inni mogą ignorować twoje potrzeby. Może  to doprowadzić do zranienia twoich uczuć a nawet zezłościć cię, że inni nie traktują cię lepiej.

Pomyśl o asertywności jako o czymś pomiędzy byciem biernym i wycofanym a agresywnym- to dokładny balans pomiędzy tymi cechami.

Poniżej znajdziesz wskazówki, którymi możesz się kierować ćwicząc asertywną komunikację:

  • przedstaw swoje stanowisko w sposób przejrzysty i jasny;
  • powiedz jak się czujesz najbardziej szczerze jak tylko możesz, słuchaj też co twój rozmówca ma do powiedzenia ;
  • ton i natężenie głosu: to w jaki sposób mówisz jest równie ważne jak to, co mówisz. Mów neutralnym tonem, raczej nie krzycz i nie mów szeptem. Upewnij się, że brzmisz stanowczo ale nie agresywnie;
  • upewnij się, że mowa twojego ciała zgadza się z tym co mówisz. Twój rozmówca może odnieść mylne wrażenie, gdy będziesz mówił stanowczo ale równocześnie patrzył w podłogę. Staraj się patrzeć rozmówcy w oczy, stać prosto i zrelaksować twarz;
  • staraj się nie używać przesadnie słów takich jak zawsze i nigdy. Lepiej powiedz: Jesteś 20 minut spóźniony i to trzeci raz w tym tygodniu niż Ty zawsze się spóźniasz!;
  • mów o faktach nie o oskarżeniach. Lepiej powiedz: W tym raporcie brakuje ważnych informacji niż Znów zrobiłeś to źle;
  • tak często jak to możliwe, zamiast oskarżać, mów jak się czujesz, na przykład zamiast powiedzieć: Ale z ciebie świnia! powiedz:  Kiedy zostawiasz brudne naczynia na stole czuję się sfrustrowany. Nie lubię bałaganu i nie chcę tego sprzątać za ciebie;
  • ćwicz często: asertywność to umiejętność która wymaga ćwiczeń w wielu różnych sytuacjach. Nie zapomnij nagradzać się za cały trud, który wkładasz w praktykę asertywnej komunikacji!

Źródło, tłumaczenie: Maria Smykla

Udostępnij