Aktywacja behawioralna w depresji – co jest dla Ciebie ważne?

Pacjenci cierpiący na depresję często izolują się od innych i wycofują się z życia. Jeden z moich cierpiących na depresję pacjentów, którego będę nazywał Adamem, robił dokładnie to samo. Zaczął on czuć się depresyjnie po tym, jak zakończyło się jego małżeństwo. Przestał odbierać telefony i odpowiadać na jakiekolwiek społeczne interwencje przyjaciół i członków rodziny. Przestał też chodzić na siłownię i zarzucił swoje ulubione hobby, czyli grę w golfa. Kiedy pacjenci wycofują się z życia rezygnują z szansy na doświadczenie czegoś znaczącego i przyjemnego, a tym samym zwiększają się szanse na to, że ich depresja będzie się utrwalała i pogłębiała.

Aby przeciwdziałać izolacji i wycofaniu, które są popularnymi objawami depresji, terapeuci mogą wprowadzić technikę aktywacji behawioralnej. Ta strategia pociąga za sobą uczynienie pacjenta bardziej aktywnym i zaangażowanym w życie poprzez tworzenie harmonogramu aktywności. Może to mieć potencjalnie dobry wpływ na poprawę nastroju. Badania sugerują, że sama aktywacja behawioralna jest opartą na dowodach empirycznych terapią depresji i może być szczególnie dobrze dopasowana do potrzeb klientów cierpiących na chroniczną depresję (Sturmey, 2009). Poniższe wskazówki terapeutów z Instytutu Becka mogą pomóc uczynić aktywację behawioralną jeszcze bardziej skuteczną.

Ważne jest, aby skupić się w aktywacji behawioralnej na wartościowych lub znaczących aktywnościach zamiast (albo w dodatku do) na aktywnościach tylko przyjemnych. Wielu pacjentów cierpiących na depresję (szczególnie tych cierpiących na chroniczną lub ciężką depresję) twierdzi, że nie ma takich aktywności, które sprawiałyby im przyjemność. Mogą też pojawiać się oni na sesjach sfrustrowani i pełni poczucia beznadziei, ponieważ nie potrafią czerpać ze swoich aktywności tyle radości, ile czerpali zanim zapadli na depresję, lub nie czerpią jej wcale. Podczas gdy emocje i nastroje są stanami tymczasowymi, wartości mają tendencję do bycia raczej stabilnymi i mogą służyć nam za przewodnika w aktywacji behawioralnej. Możemy uzyskać informację o wartościach ważnych dla pacjenta, tworząc listę kategorii wartości i prosząc go, aby ocenił, na ile silnie dana kategoria się dla niego liczy w skali od 0 (nie liczy się wcale) do 10 (liczy się najbardziej jak to tylko możliwe). Te kategorie mogą ogniskować się wokół takich wartości jak: praca, samorozwój/pogłębianie swojej wiedzy, wolontariat, bliskość z innymi, rodzina, przyjaźń, religia/duchowość, rozrywka/ rekreacja, zdrowie/trzymanie formy. Dla Adama najwyżej cenionymi kategoriami były przyjaźń (10), rodzina (9), rekreacja/rozrywka (8) oraz zdrowie/trzymanie formy (8)

Oceny wartości ważnych dla pacjenta wskazują nam najlepsze miejsce, od którego warto zacząć aktywację behawioralną. Zacznijmy od najwyżej ocenionych wartości, którymi dla Adama były te związane z przyjaźnią. Pytamy klienta „Dlaczego ta konkretna wartość jest dla Ciebie ważna?”. Adam odpowiedział, że przyjaźń jest dla niego istotna, ponieważ dostarcza ludziom obustronnego wsparcia i pozwala dzielić się doświadczeniami. Wtedy prosimy pacjenta, aby wymienił specyficzne, konkretne aktywności, które składają się na daną kategorię. Dla przyjaźni lista aktywności Adama zawierała: wieczory z pokerem, grę w golfa, wspólne oglądanie sportów, wspólne wyjścia na kolacje, regularne telefonowanie do siebie. Możemy powtórzyć te kroki dla każdej z wyżej ocenionych kategorii. Zazwyczaj nie robimy tego dla kategorii, które pacjent ocenił na mniej niż 5 punktów.

Na końcu pomagamy pacjentowi zadecydować, w które z ocenionych aktywności się zaangażować. Zamiast mówić mu, co ma robić, wspólnie ustalamy, które aktywności chce włączyć do swojego harmonogramu. W swojej kategorii przyjaźń Adam zdecydował się zadzwonić do swojego przyjaciela Matta, żeby powiedzieć mu, że pojawi się na ich cotygodniowym wieczorze pokerowym w środę. Podczas tego wieczoru Adam postanowił poszukać wsparcia u swoich przyjaciół, mówiąc im, że przechodzi ciężki okres od czasu rozwodu z żoną, oraz zaplanować coś wspólnie na weekend z tymi z przyjaciół, którzy akurat będą dostępni. Zgodził się też na sugestię, by rozegrać mecz golfa w niedzielę.

Literatura cytowana

Sturmey, P. (2009). Behavioral activation is an evidence-based treatment for depression. Behavior Modification, 33, 818-829.

Tłumaczyła: Marzena Szydłowska

Źródło: https://beckinstitute.org/behavioral-activation-tip/

 

Udostępnij